Chuyện dịch thuật | Từ đầu tiên trong 'A Room of One's Own' của Virginia Woolf

Trong tiểu luận "The Modern Essay", Woolf có viết như thế này (phần in đậm là do tôi cố ý định dạng):

"Of all forms of literature, however, the essay is the one which least calls for the use of long words. The principle which controls it is simply that it should give pleasure; the desire which impels us when we take it from the shelf is simply to receive pleasure. Everything in an essay must be subdued to that end. It should lay us under a spell with its first word, and we should only wake, refreshed, with its last. In the interval we may pass through the most various experiences of amusement, surprise, interest, indignation; we may soar to the heights of fantasy with Lamb or plunge to the depths of wisdom with Bacon, but we must never be roused. The essay must lap us about and draw its curtain across the world."

Tức ý của Woolf, rõ ràng như từng chữ trong chỗ in đậm trên, từ đầu tiên là từ cực kì quan trọng đối với một bài luận. Bà đã ý thức được điều đó, cho nên câu đầu tiên trong 'A Room of One's Own' của bà, thoạt nhìn có vẻ hơi lấn cấn, nhưng bên trong nó hàm chứa cả một quan niệm của bà, về từ ngữ và về ảnh hưởng của từ ngữ, nhất là từ đầu tiên.

Câu đầu tiên đó như sau:
"But, you may say, we asked you to speak about women and fiction - what has that got to do with a room of one's own?"

Bài luận của bà bắt đầu bằng từ 'but' vốn là một từ chỉ sự đối lập, sự tương phản, sự nghịch lại, sự tách xa, và vô vàn các sự khác đại để như thế. Với một văn hào cỡ như Woolf, chữ 'but' này hoàn toàn không thừa, nếu không muốn nói là cực kì hệ trọng. Có thể nói, nếu bỏ chữ 'but' này đi, xem như toàn bộ bài luận của bà chẳng còn ý nghĩa gì.

Và có người đã bỏ chữ 'but' ấy, trong bản dịch mới nhất (tính đến ngày hôm nay) cho tác phẩm 'A Room of One's Own' này:
"Các bạn có thể bảo, chúng tôi kêu cô nói về phụ nữ và truyện hư cấu - chứ liên quan gì đến căn phòng riêng?"
(Woolf, Virgina; "Căn phòng của riêng ta"; Nguyễn Vân Hà dịch. NXB Văn học và ZENBOOK phát hành, 2016.)

Chỉ nhiêu đây, cũng có thể cả tiếng mà nói rằng, tác phẩm dịch này sai hết, và người dịch dường như không chịu bỏ chút thời giờ nào để đọc những gì người ta bàn về Virginia Woolf và chữ nghĩa của bà. Để rồi kết quả là một bản dịch sai từ tận cái căn cốt nhất của Woolf.