Điện ảnh | Một bài điểm phim tồi điển hình

Phim Silence của Martin Scorsese là một phim cải biên từ tác phẩm tiểu thuyết Chinmoku (Trầm mặc) của nhà văn Endō Shūsaku. Phim khắc hoạ bối cảnh bách hại đạo Kitô ở Nhật vào khoảng thập niên 30 của thế kỉ 17. Sự trầm mặc ở đây có hai ý chỉ: một là về việc Chúa tịnh không có một lời nào cho các con chiên của mình lúc họ cần ngài nhất, hai là sự kiềm nén trong trầm mặc của những con chiên buộc phải bội đạo (apostasy) để được tiếp tục sống ở đất Nhật.

Tờ Tuổi trẻ là một tờ hiếm hoi có mục điểm phim, và các phim được điểm thường là những phim khá ổn. Tuy nhiên, những bài điểm đó thường chỉ xoay quanh việc kể lại phim, lồng vào một số cảm xúc của người viết. Một cách điểm phim cực kì chán. Cho đến bài điểm phim Silence, thì cái sự chán này chuyển sang một sự khác: lên gân mà thiếu kiến thức.

Đây là bài điểm trên Tuổi trẻ:
http://tuoitre.vn/tin/van-hoa-giai-tri/20170406/su-im-lang-cua-chua-chung-cho-duc-tin-con-nguoi/1292129.html

Ở trên là hình chụp phần đầu bài viết. Phần đầu tỏ ý muốn nói sơ lược về vấn đề truyền đạo Kitô ở Nhật, như để cung cấp người đọc một bối cảnh khái quát nhứt định. Đầy là dụng ý tốt, nhưng chỉ một đoạn nhỏ mà quá nhiều chỗ sai (đến đây tui không hiểu tại sao Tuổi trẻ lại biên tập kiểu cắt đoạn bừa bãi như vậy, hai đoạn nhỏ trên của Tuổi trẻ đáng ra chỉ là một đoạn thôi).

Thứ nhứt, sử dụng sai thuật ngữ. Đạo Thiên chúa đúng lí là tên gọi chung của ba đạo: Do-thái, Islam và Kitô giáo. Quả là có việc người Việt hay nói "Thiên chúa giáo" để chỉ đạo Kitô, nhưng đó là trong lối nói nôm na hàng ngày, còn trong văn bản viết tui tưởng phải nghiêm cẩn hơn.

Thứ nhì, đạo Kitô đã được truyền vào Nhật từ giữa thế kỉ 16, nên khó lòng có thể bảo là "mới được truyền bá" như trong bài.

Thứ ba, ở Nhật vào thế kỉ 17, chính thể cai trị họ là shogun (tướng quân), một bậc chí cường ở Nhật, chớ nào phải Thiên hoàng, một bậc chí tôn.

Thứ tư, chính quyền shogun Nhật thuở ấy không chấp nhận đạo Kitô vì họ không muốn san sẻ vị thế bá quyền của họ với đạo này, Còn cái "ví đạo Thiên chúa giống như" ở trong bài là một lối so sánh thiếu cơ sở và nhảm nhí. Đây là lối so sánh được nêu ra trong phim, không phải sử kiện.

Người viết thiếu kiến thức nhưng muốn vẽ vời đã đành, người biên tập bên Tuổi trẻ lại cứ thế mà để nguyên, nên lỗi này thuộc về Tuổi trẻ, một tờ báo lớn mà người biên tập quá yếu về kiến thức và quá lười việc tra cứu. Đó là chưa kể lối biên tập cắt đoạn bừa bãi như đã nói ở trên: họ cứ để một câu làm thành một đoạn, đọc như thể bài này chỉ gồm những gạch đầu dòng tóm tắt phim.