Wednesday, April 23, 2014

Chuyện dịch thuật | Về bản dịch cuốn sách What Money Can't Buy của Michael Sandel



Cuốn sách này bàn về chuyện tiền bạc làm hủ bại nhiều giá trị tinh thần. Trong cuốn này, Sandel vẫn dùng phương pháp mà mọi người đã quen thuộc trong loạt bài giảng Justice: What’s the Right Thing to Do?: đưa ra vấn đề, sau đó đưa tiếp lập luận ủng hộ hoặc phản đối của người khác, và cuối cùng dùng lập luận chính mình để bẻ gãy lập luận trước. 

Nói chung cuốn này đọc được, nhiều ví dụ thực tế nên đọc thấy gần gũi, thú vị, mà cũng nhờ nhiều ví dụ ngoài đời thực nên ta có thể thấy được thế giới lắm trò đến mức nào. Hơn nữa, đây là một cuốn dễ đọc cực kì, gần như chẳng có gì khiến người đọc (ở đây là tui) phải ngừng lại để băn khoăn này nọ, phải nói là dễ đọc hơn nhiều so với cuốn Justice kia (vốn đậm chất triết học hơn). Tuy nhiên, ý tưởng truyền tải trong sách lại quá sức ít ỏi. Toàn bộ cuốn sách dường như là một tập hợp các ví dụ được tác giả chọn lọc có chủ đích nhằm minh hoạ cho lập luận và ý tưởng của mình. 

Tóm lại, nó chỉ đọc được, chớ không thoả mãn (ít nhứt là đối với tui).

Nói sơ lược về nội dung là thế. Giờ đến phần khác. Phần bản dịch tiếng Việt.

- Ngay cái nhan đề sách, nhà Trẻ đã cho thấy cái sự bê bối vô cùng tận của mình. Các vị đã dám tương nguyên cái nhan đề gốc Anh ngữ lên bìa, mà còn dám cắt xén và sửa lại của người ta nữa. Nhan đề gốc là “What Money Can’t Buy: The Moral Limits of Markets” (tạm dịch: “Những thứ tiền không mua được: Các giới hạn luân lí của thị trường”), sang bản của nhà Trẻ thì biến thành “What money can’t buy?”; phải có dấu hỏi mới chịu! Các vị tự tiện sửa lại mà không biết rằng, chỉ cần thêm dấu hỏi vậy thôi là nguyên cái ý nghĩa của nhan đề người ta đã bị các vị xuyên tạc, bóp méo đi rồi.