Sunday, April 13, 2025

Từ ngữ tiếng Việt - Nghĩa và ý - 'dạy' & 'học'




(Từ Đại Nam quấc âm tự vị, do Huình-Tịnh Paulus Của, 1895.)

Nét nghĩa sau cuối của hai chữ 'dạy' ("truyền bảo, khiến xui") & 'học' ("nói lại, đọc lại cho kẻ khác biết") thời nay đã tiêu biến đi. 

Thí dụ cho 'dạy' & 'học' theo nét nghĩa cuối (thảy đều trích từ Chuyện giải buồn, Paulus Của dọn sách, ấn bản năm 1886):

"Có một người chết tức, phải đi theo quỉ xuống âm phủ, vua Minh-vương tra bộ không có tên, nói quỉ bắt lầm, dạy quỉ phải đem trả lại dương gian."

"Người em học lại mọi việc mình đã thấy dưới âm phủ cùng các lời quỉ nói, thì người anh thất kinh ăn năn thống hối, qua ít ngày chỗ ung độc lành."