Sunday, July 5, 2015

[Trích dịch] Cái nhìn của Søren Kierkegaard về thi sĩ

Đọc mà rùng hết cả mình.

===

What is a poet? An unhappy man who in his heart harbors a deep anguish in his heart, but whose lips are so fashioned that the moans and cries which pass over them are transformed into ravishing music. His fate is like that of the unfortunate victims whom the tyrant Phalaris imprisoned in a brazen bull, and slowly tortured over a steady fire; their cries could not reach the tyrant’s ears so as to strike terror into his heart; when they reached his ears they sounded like sweet music. And men crowd about the poet and say to him, “Sing for us soon again” – which is as much as to say, “May new sufferings torment your soul, but may your lips be fashioned as before; for the cries would only distress us, but the music, the music, is delightful.” And the critics come forward and say, “That is perfectly done – just as it should be, according to the rules of aesthetics.” Now it is understood that a critic resembles a poet to a hair; he only lacks the anguish in his heart and the music upon his lips. I tell you, I would rather be a swineherd, understood by the swine, than a poet misunderstood by men.
"A" in Either/Or, I, p. I9 (Samlede Vaerker II 23)

[Thi sĩ là gì? Một gã âu sầu neo trong tim mình một nỗi thống khổ sâu nặng, nhưng có đôi môi khéo léo đến mức những lời than khóc đi qua chúng sẽ được biến chuyển thành tiếng nhạc mê hồn. Số phận của y tựa như những nạn nhân xấu số mà bạo chúa Phalaris đã nhốt trong con bò đồng (brazen bull), và từ từ tra tấn họ trên ngọn lửa cháy đều đều; tiếng la hét của họ không thể đến tai tên bạo chúa để có thể giáng nỗi kinh hoàng vào tim hắn; khi những tiếng la hét ấy đến được tai tên bạo chúa, chúng lại mang âm thanh tựa như tiếng nhạc du dương. Và người ta vây quanh thi sĩ và bảo rằng, “Hãy sớm hát lại cho bọn ta nghe” – vốn có ý giống như muốn nói, “Hẳn những khổ đau đã hành hạ tâm hồn ngươi, nhưng đôi môi của ngươi hẳn còn khéo léo như trước; bởi chỉ những tiếng la hét mới làm bọn ta sầu não, chứ còn tiếng nhạc, tiếng nhạc ấy, thật vui thích.” Và những tay phê bình tiến lên và nói, “Làm tốt lắm – y như cái cần làm, theo quy tắc của thẩm mĩ.” Giờ đây có thể hiểu là tay phê bình giống tay thi sĩ đến chân tơ kẽ tóc; hắn chỉ thiếu nỗi thống khổ trong tim mình và tiếng nhạc trên đôi môi. Tôi nói cho nghe, tôi thà làm tay chăn heo, được bọn heo thấu hiểu, còn hơn làm một thi sĩ bị người đời hiểu sai.]

(Trích và dịch từ cuốn Parables of Kierkegaard, biên tập bởi Thomas C. Oden, nhà Princeton University Press, 1978)


No comments:

Post a Comment